Đau hạ sườn phải - nguyên nhân do đâu?

Bạn lo lắng bởi những cơn đau hạ sườn phải (mạn sườn phải), đau quặn phần bụng mật nhiều ngày rồi không đỡ? Bạn thấy hoang mang không biết đó có thể là dấu hiệu, triệu chứng của căn bệnh nào? Vậy bạn chớ nên bỏ qua những thông tin trong bài viết dưới đây.

Nguyên nhân 

Hạ sườn phải (right upper quadrant) là khu vực góc phần tư phía trên bên phải của bụng, còn được gọi là khu vực RUQ. Đau hạ sườn phải thường xuất phát từ các cơ quan trong khu vực này hoặc đôi khi cũng có thể từ một cơ quan lân cận nằm cách xa hơn.

Bệnh túi mật

Túi mật là cơ quan nhỏ nằm dưới bờ gan phải, có chức năng dự trữ dịch mật giữa các bữa ăn và tống xuất dịch mật vào đường ruột khi đến bữa ăn. Vì một lý do nào đó, sỏi mật hình thành và phát triển ngăn chặn dòng chảy của mật ra khỏi túi mật, làm ứ tắc và gây đau.

Thông thường, các triệu chứng sỏi mật sẽ xuất hiện từ trước đó, với các dấu hiệu khá mơ hồ như đầy trướng, chậm tiêu, khó tiêu nhất là sau các bữa ăn có nhiều dầu mỡ. Đôi khi người bệnh có thể bị đau ở vùng thượng vị khiến nhiều người nhầm tưởng là bệnh dạ dày.

Đau do sỏi mật thường xuất hiện vào ban đêm ở vùng hạ sườn phải, đau có thể thành từng cơn dữ dội hoặc âm ỉ kéo dài. Nếu đau ngày càng tăng nặng, đau kéo dài hơn 3 giờ với những triệu chứng kèm theo là sốt cao, buồn nôn, nôn ói liên tục... đấy chính là dấu hiệu của viêm túi mật cấp, vì vậy bạn cần nhanh chóng nhập viện và điều trị tích cực. Nếu không được cấp cứu kịp thời, người bệnh viêm túi mật có thể gặp nguy hiểm, nhất là khi viêm túi mật kèm vàng da, sốt cao.

Ngoài ra, ung thư túi mật và polyp túi mật cũng có thể gây nên đau hạ sườn phải nhưng những nguyên nhân này thường ít gặp hơn.

 

Dau-ha-suon-phai-nguyen-nhan-thuong-do-cac-benh-gan-matĐau hạ sườn phải - nguyên nhân thường do các bệnh gan mật

Bệnh gan

Gan là tạng đặc lớn nhất trong cơ thể, nằm trong khu vực hạ sườn phải, được cấu tạo bởi nang với các ống mao dẫn và dây thần kinh nằm dọc theo bề mặt. Đây là nơi dịch mật được sản xuất ra hàng ngày và sẽ được đổ vào dự trữ tại túi mật. Do vị trí của gan là ở phần bên phải, góc hạ sườn, nên khi có bất kỳ tổn thương nào tại gan, hay dịch mật chậm luân chuyển ra khỏi gan, cũng sẽ làm xuất hiện cơn đau ở khu vực này.

Viêm gan, nhiễm virus, gan nhiễm mỡ, sỏi đường mật trong gan hoặc áp xe gan là nguyên nhân chính có thể gây đau đớn ở vùng gan (vùng hạ sườn phải). Trong một số trường hợp, nhiễm trùng từ cơ quan lân cận cũng có thể lan đến vùng hạ sườn phải.

TPCN Kim Đởm Khang - chứa 8 thảo dược quý giúp tăng cường sức khỏe gan mật, hỗ trợ điều trị và phòng ngừa đau do sỏi mật, viêm túi mật, viêm đường mật… Hãy gọi cho chúng tôi qua số: 0964 781 912 - 0962 326 300 (trong giờ hành chính) để được hỗ trợ tư vấn.

Rối loạn đường ruột

Mặc dù ít gặp hơn, nhưng những rối loạn và tổn thương ở đường ruột cũng có thể gây đau và lan đến phần hạ sườn, ví dụ như viêm loét đại tràng, bệnh Crohn, nhiễm khuẩn đường ruột. Ngoài ra, đau hạ sườn phải có thể có nguyên nhân do viêm ruột thừa và hội chứng ruột kích thích. Thông thường, cơn đau do rối loạn đường ruột sẽ thường khởi phát ở vùng bụng dưới và có thể kèm theo tiêu chảy. Trong khi đó, đau do viêm ruột thừa sẽ bắt đầu từ bên trái, phía gần xương chậu.

Roi-loan-duong-ruot-cung-la-mot-nguyen-nhan-gay-dau-ha-suon-phaiRối loạn đường ruột cũng là một nguyên nhân gây đau hạ sườn phải

Vấn đề ở phổi

Cơ hoành và phổi phải nằm ngay phía trên khu vực hạ sườn phải. Mặc dù phổi không ở phần bụng, nhưng các dây thần kinh có thể dẫn truyền cảm giác đau đến hạ sườn phải, hiện tượng này gọi là đau xuất chiếu (referred pain) - cảm nhận vị trí đau khác với vị trí bị tổn thương. Vì thế, đôi khi nhiều tổn thương phổi cũng dẫn đến đau phía hạ sườn như viêm phổi ở thùy dưới phổi phải, viêm màng phổi. Đau hạ sườn do phổi không kèm đầy chướng, khó tiêu và người bệnh có thể sẽ có các cơn ho nặng ngực.

Đau do thận

Thận là cơ quan nằm ở phía đằng sau bụng, sát với xương sống cùng thắt lưng. Những bệnh gây viêm thận phải có thể dẫn đến đau hạ sườn phải. Tuy nhiên, cơn đau sẽ xuất phát từ lưng và kéo lan xuống phần thân dưới cơ thể. Nhiễm trùng thận, đường tiết niệu là những nguyên nhân trực tiếp gây đau hạ sườn. Sỏi thận cũng có thể kích thích ngăn chặn dòng chảy nước tiểu nước tiểu từ thận, gây tắc nghẽn và tạo ổ viêm dẫn đến đau bụng gần hạ sườn phải.

Một số nguyên nhân ít gặp khác có thể dẫn tới đau hạ sườn phải là viêm tuỵ (thường do sỏi mật) và biến chứng sau phẫu thuật hoặc chấn thương vùng bụng.

Đau dây thần kinh liên sườn

Đau hạ sườn phải còn có thể là dấu hiệu của đau dây thần kinh liên sườn, cơn đau thường xảy ra âm ỉ đôi khi kéo dài cả ngày, đêm. Đau khi thay đổi tư thế, ấn vào thấy đau hơn. Đau dây thần kinh liên sườn nếu có nguyên nhân do vận động sai tư thế thường không nguy hiểm và chỉ gây gây đau, khó chịu cho người bệnh. Tình trạng này sẽ cải thiện sau 1 vài ngày hoặc sau khi dùng thuốc giảm đau. Ngược lại, nếu đau dây thần kinh liên sườn do nguyên nhân thứ phát thì cần thăm khám sớm và điều trị kịp thời theo chỉ định cụ thể của bác sỹ.

Phải làm gì để giảm cơn đau hạ sườn phải

Đau hạ sườn phải có thể do rất nhiều nguyên nhân khác nhau gây nên. Các cơn đau dù cùng vị trí, cũng sẽ có những triệu chứng đặc trưng riêng. Vì thế, người bệnh xác định đúng đặc điểm cơn đau và mô tả chính xác với bác sỹ sẽ giúp người bệnh nhanh chóng được chẩn đoán. Một số biện pháp sơ cứu có thể được áp dụng để giảm đau tạm thời như:

- Không mang vác, làm việc quá sức, vận động sai tư thế.

- Chườm ấm quanh vùng đau.

- Uống một ít nước trái cây và nghỉ ngơi.

- Không được tự ý uống thuốc giảm đau, vì sẽ làm mất dấu hiệu triệu chứng để xác định bệnh.

Nếu đau có dấu hiệu trầm trọng hơn tốt nhất người bệnh nên nhanh chóng đến bệnh viện thăm khám và điều trị kịp thời. 

Nếu bạn có tiền sử mắc các bệnh về gan mật thì một chế độ ăn uống lành mạnh: giảm chất béo, giảm tinh bột, tăng cường chất xơ sẽ rất hữu ích để giúp ngăn ngừa các cơn đau phát triển. Chiến lược lâu dài để phòng ngừa và cải thiện bệnh gan mật hiệu quả là sử dụng 8 thảo mộc truyền thống (Uất kim, Chi tử, Sài hồ, Hoàng bá, Nhân trần, Diệp hạ châu, Kim tiền thảo, Chỉ xác), giúp tăng cường chức năng gan, tăng khả năng bài tiết dịch mật, loại bỏ yếu tố nguy cơ cũng như cải thiện tình trạng bệnh hiện tại.

Xem thêm: Mẹo giảm đơn giản đau do sỏi mật

Tú Trinh
Tham khảo: http://www.livestrong.com

Cập nhật mới tháng 09/2017

Chia sẻ bệnh nhân trị sỏi mật

Các bài viết khác

Bình luận

Viết bình luận

avatar

Nguyển Thị Thanh Hà (31/07/2018 - 03:25)

Chào Bác Sỹ, Tôi bị đau hạ sườn phải , không đau nhiều nhưng rờ vào cảm giác hơi ê ê và thấy có vẻ nhô hơn so với hạ sườn trái. Thỉnh thoảng cũng có nhói đau, khi ho cũng vậy. Nếu đi khám thì nên đến bệnh viện nào khám. Xin BS tư vấn dùm. Cảm ơn

avatar

Dược sỹ tư vấn :

Chào bạn,
Trường hợp của bạn có thể đến khám tổng quát ở bệnh viện đa khoa tuyến huyện, tuyến tỉnh. Sau khi thăm khám, siêu âm hoặc thực hiện một số xét nghiệm lâm sàng cần thiết, bác sĩ sẽ đưa ra kết luận và chỉ định điều trị phù hợp cho bạn.
Thân mến!

avatar

NGUYỄN THỊ HỒNG NGÁT (14/07/2018 - 08:59)

Dạ cho e hỏi với ạ. E thi thoảng bị đau vạng sườn phải, đau nhói khoảng 15 giây lại thôi, cảm giác không dám thở mạnh luôn ạ. Bác sỹ cho e hỏi như thế thì e bệnh gì ạ.

avatar

Dược sỹ tư vấn :

Chào bạn,
Rất tiếc chỉ với những triệu chứng mà bạn mô tả và không qua thăm khám trực tiếp thì rất khó để có thể biết được bạn mắc bệnh gì vì có rất nhiều nguyên nhân gây đau hạ sườn phải như: đau cơ, đau dây thần kinh liên sườn, bệnh về gan mật hoặc cũng có thể do một số bệnh về tiêu hóa... Trường hợp của bạn nếu triệu chứng trên không xảy ra thường xuyên và không quá trầm trọng thì không nên quá lo lắng mà chỉ cần theo dõi thêm và có chế độ ăn uống sinh hoạt hợp lý.
Ngược lại, nếu dấu hiệu trên xảy ra thường xuyên hoặc có xu hướng nặng hơn thì bạn nên sớm đến bệnh viện để thăm khám và điều trị.
Thân mến!

avatar

Lò văn thân (06/07/2018 - 09:21)

Bác sĩ cho cháu hỏi. Năm nay cháu 21t, cháu hơi nhức và khó chịu ở sườn phải khi cử động mạnh, biểu hiện lúc ngủ ạ.

avatar

Dược sỹ tư vấn :

Chào bạn,
Theo những thông tin mà bạn chia sẻ có thể các triệu chứng mà bạn đang gặp phải là do đau cơ do vận động mạnh. Triệu chứng này thường không kéo dài, vì thế, bạn cũng không cần quá lo lắng.
Trước mắt, tránh vận động quá sức, ăn ngủ hợp lý là được. Nếu đau nhiều, kéo dài hoặc có dấu hiệu bất thường khác thì nên đến bệnh viện để thăm khám để biết nguyên nhân chính xác và điều trị kịp thời.
Thân mến!

avatar

Nguyễn trí nguyện (28/04/2018 - 12:24)

bị đau dưới sườn phải, bị nóng sốt và ối liên tục là bệnh gì. khám tại bệnh viện bác sỹ nói viêm phổi có đúng ko

avatar

Dược sỹ tư vấn :

Chào anh,
Không rõ anh đã đi khám tại bệnh viện tuyến nào? Đã làm các xét nghiệm cận lâm sàng nào khác hay chưa? Và chỉ định điều trị của bác sĩ là gì?
Các triệu chứng của anh khá giống với các bệnh liên quan đến gan mật, bệnh về phổi hoặc nguyên nhân khác nhưng rất tiếc, nếu chỉ qua những triệu chứng này thì chúng tôi khó có thể biết chính xác anh mắc bệnh gì. Vì thế, nếu nghi ngờ về kết quả khám anh nên yêu cầu khám lại hoặc lên bệnh viện tuyến trên để được thăm khám kỹ hơn và điều trị kịp thời.
Thân mến!

avatar

Pham xuan nui (08/01/2018 - 09:06)

Chào bác sy! Em nhờ bác tư vấn cho em. Hien nay e 36 tuổi. Làm nhà nước nên cũng ít vận động. Em bị đau bên sườn phải gần bụng trước. Cứ ngồi nghiêng bên phải là e có cảm giác mỏi rất khó chịu. Đôi lúc lấy tay xoa xoa thì nó đỡ mỏi. Còn muống hết mỏi thì lại nghiêng sang bên trái hay đứng lên đi là hết mỏi. Em bị vậy đã 3 năm rồi mà không uống thuóc gì cả. Em nhờ bác sỹ tư vấn giúp em./.

avatar

Dược sỹ tư vấn :

Chào anh.
Những triệu chứng của anh có thể là mỏi cơ do ngồi quá nhiều hoặc ngồi lâu không thay đổi tư thế. Nhưng vì anh đã bị lâu rồi nên tốt nhất vẫn nên đến bệnh viện để thăm khám toàn diện hơn. Rất tiếc chỉ qua những triệu chứng mà anh kể thì chúng tôi khó có thể đưa ra được chỉ dẫn cụ thể hơn cho anh vì vậy, anh nên sắp xếp thời gian đến bệnh viện khám lại nhé.
Thân mến!

avatar

Đoàn thị thu dung (13/11/2017 - 06:13)

Thưa bác sĩ, gần năm trở lại đây tôi bị đau tức và khó chịu xương sườn bên phải,tôi đi siêu âm thì bsy nói gan tôi có vấn đề. Chỉ khi nằm thì tôi đỡ còn khi đau thì đứng hay ngồi càng đau. Và tôi có 1 u nang buồng trứng bên phải cũng to rồi. Tôi xin hỏi bác sỹ bệnh tôi nv có liêm quan đến gan hay thận hay k ạ? Xin cám ơn bsy,vì tôi ở nc ngoài đi khám tiếng k hiểu hết nên cũng khó biết rõ bệnh tình.

avatar

Dược sỹ tư vấn :

Chào bạn,
Bệnh u nang buồng trứng mà bạn đang gặp phải thường không liên quan gì đến quan bệnh về gan thận. Các triệu chứng như đau tức khó chịu vùng hạ sườn phải của bạn có thể là vấn đề về gan mật, đau dây thần kinh liên sườn, bệnh đường tiêu hóa hoặc đau do u nang buồng trứng,... Vì vậy, để xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh bạn vẫn nên đến bệnh viện thăm khám cụ thể hơn.
Sau khi thăm khám cụ thể, xác định được nguyên nhân chính xác nếu còn thắc mắc cần giải đáp bạn có thể đặt câu hỏi cho chúng tôi.
Chúc bạn nhiều sức khỏe!

avatar

Quang Lam (04/11/2017 - 04:49)

Chào bác sĩ tôi năm 28 tuổi triệu chứng của tôi là khi lấy tay ấn vào hạ sườn là lại thấy đau thưa bác sĩ đây là triệu chứng gì ạ! kinh mong bac sĩ giải đáp giùm tôi ạ!

avatar

Dược sỹ tư vấn :

Chào bạn,
Có nhiều nguyên nhân gây đau hạ sườn phải như bệnh gan mật, bệnh tiêu hóa, bệnh về thận, đau dây thần kinh liên sườn do vận động hoặc nằm ngồi sai tư thế,... Không rõ ngoài triệu chứng mà bạn mô tả là ấn vào vùng hạ sườn phải thấy đau thì bạn còn có các triệu chứng khác không? Nếu chỉ thỉnh thoảng mới đau thì bạn không cần quá lo lắng, ngược lại nếu có dấu hiệu bất thường nào khác thì tốt nhất bạn nên đến bệnh viện để được thăm khám trực tiếp và điều trị kịp thời.
Thân mến!

avatar

Ngô thị thu hương (02/11/2017 - 07:18)

Chaog bác sĩ. Em bị đau đại tràng chữa xong rồi. Bây giờ đau mạn sườn phải rồi đau ra sau lưng. Co phải e đau cơ k? Em siêu âm tất cả đều bình thường

avatar

Dược sỹ tư vấn :

Chào bạn,
Có nhiều nguyên nhân gây đau hạ sườn phải như bệnh gan mật, bệnh tiêu hóa, bệnh về thận, đau dây thần kinh liên sườn do vận động hoặc nằm ngồi sai tư thế,... Nhưng bạn đã đi khám và siêu âm không phát hiện ra bệnh nên chúng tôi cũng không thể biết được nguyên nhân gây đau ở trường hợp của bạn. Nếu chỉ thỉnh thoảng mới đau thì bạn không cần quá lo lắng, ngược lại nếu đau nhiều hơn thì bạn nên đi thăm khám lại ở chuyên khoa hoặc bệnh viện tuyến trên để được chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời.
Thân mến!

avatar

Trần Ngọc Thịnh (24/10/2017 - 02:19)

Chào bs: em bị đau hạ sườn phải kèm theo buồn nôn, đau bụng. Cho e hỏi đây là dấu hiệu bệnh gì vậy ạ. Em cảm ơn

avatar

Dược sỹ tư vấn :

Chào bạn,
Các triệu chứng đau hạ sườn phải, buồn nôn, đau bụng có thể là dấu hiệu của nhiều bệnh như bệnh gan mật, sỏi mật, bệnh tiêu hóa, dạ dày,... Bởi vậy, nếu chỉ qua những triệu chứng mà bạn mô tả thì rất khó để có thể xác định được bạn mắc bệnh gì. Bởi vậy, chúng tôi khuyên bạn nên đến bệnh viện để thăm khám và điều trị kịp thời.
Thân mến!

avatar

Thu trần (03/09/2017 - 07:14)

Gần đây e hay bị đau dưới hạ sườn phải mỗi khi e cười thì lại đau lắm không cười thì lại không bị đau. Còn lưng thì thỉnh thoảng cũng đau ạ.cho e hỏi đó là dấu hiệu bệnh gì v ạ e cảm ơn ạ

avatar

Dược sỹ tư vấn :

Chào bạn, Không rõ ngoài đau hạ sườn phải thì bạn còn có triệu chứng nào khác không? Nếu không có triệu chứng nào khác, chỉ đau hạ sườn phải khi cười, khi thay đổi tư thế thì có thể là đau dây thần kinh liên sườn. Các triệu chứng này sẽ cải thiện dần dần sau một vài ngày nên bạn cũng không cần quá lo lắng. Ngược lại nếu đau có xu hướng nặng thêm, đau kèm theo các dấu hiệu bất thường khác tốt nhất bạn nên nhập viện để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Để giảm đau tạm thời bạn có thể áp dụng một số phương pháp đơn giản trong bài viết sau: http://soimat.vn/bai-viet/phuong-phap-dieu-tri/9-cach-don-gian-giup-giam-dau-do-benh-soi-mat.html Chúc bạn chóng khỏe!