Sỏi gan - Giải đáp những thắc mắc thường gặp

Khi nhắc đến sỏi người ta thường chỉ nghĩ đến sỏi thận, sỏi mật, sỏi túi mật,… mà ít biết đến sỏi gan (hay sỏi đường mật trong gan) – loại sỏi gây nhiều biến chứng nguy hiểm và khó điều trị. Dưới đây chính là phần giải đáp cho những thắc mắc thường gặp khi mắc bệnh sỏi gan có thể giúp bạn hiểu rõ hơn về căn bệnh nguy hiểm này.

Sỏi gan là gì? - Nguyên nhân gây sỏi gan

Sỏi gan chính là một dạng của sỏi mật và chúng xuất hiện ở đường dẫn mật trong gan. Hơn 90% thành phần cấu tạo nên sỏi gan là bilirubinat canxi và có một tỷ lệ nhất định khoảng 5 - 20% cholesterol. Tuy nhiên, hiện nay tỷ lệ thành phần cholesterol trong sỏi gan có xu hướng tăng dần vì liên quan nhiều đến chế độ ăn giàu chất béo và lối sống ít vận động.

Nhiễm khuẩn đường mật thường là nguyên nhân chính xúc tác quá trình thành sỏi gan. Ký sinh trùng đường ruột mang theo một số vi khuẩn đường ruột như E. coli, Klebsiella, Aerobacter và Streptococcus faecalis có thể xâm nhập vào đường mật, các vi khuẩn này tiết ra enzym glucuronidase làm thay đổi quá trình chuyển hóa bilirubin trong dịch mật, dẫn đến bilirubin tích tụ lại với nhau và kết hợp với canxi tạo thành sỏi. Yếu tố di truyền cũng ảnh hưởng đáng kể đến quá trình hình thành sỏi gan.

Có khoảng 50% trường hợp mắc sỏi gan ở cả thùy gan trái và phải, số còn lại có tỷ lệ mắc sỏi mật ở thùy gan trái thường cao hơn gấp 5 lần so với thùy gan phải. 60% trường hợp có sỏi gan cũng đồng thời mắc cả sỏi ống mật chủ hoặc sỏi túi mật.

Triệu chứng của sỏi gan là gì?

Khác với sỏi túi mật nhiều trường hợp không có triệu chứng thì sỏi gan ngay cả khi kích thước sỏi nhỏ cũng đã gây đau , khó tiêu, viêm, sốt (dấu hiệu nhiễm khuẩn)… Cơn đau thường ở vùng hạ sườn phải, khởi phát đột ngột và có xu hướng nặng hơn sau bữa ăn giàu chất béo. Khi có tắc mật sẽ có các biểu hiện như vàng da, vàng mắt, ngứa da, phân bạc màu.

 Sỏi đường mật trong gan thường gây những cơn đau hạ sườn phải

Sỏi gan thường gây những cơn đau hạ sườn phải

Bệnh sỏi gan có nguy hiểm không?

Gan là tạng lớn nhất trong cơ thể, hoạt động như một “nhà máy” để lọc và loại chất thải ra khỏi cơ thể thông qua dịch mật nhờ hệ thống đường mật trong gan. Một gan khỏe mạnh có thể tiếp nhận và lọc 3 lít máu mỗi phút và sản xuất ra từ 1- 1.5 lít dịch mật mỗi ngày. Dịch mật vừa là dịch tiêu hóa giúp cơ thể chuyển hóa và hấp thu chất béo, đồng thời cũng chính là môi trường chứa chất thải từ gan.

Sự xuất hiện của sỏi ở đường dẫn mật trong gan sẽ gây ứ trệ dịch mật, các độc tố của gan không được đào thải ra ngoài sẽ quay lại đầu độc chính lá gan. Từ đó gây nên nhiều biến chứng nguy hiểm như: viêm mủ đường mật, viêm đường mật tái phát nhiều lần, chít hẹp đường mật, ứ mật, teo nhu mô gan, áp xe gan. Trường hợp nặng có thể gây sốc nhiễm khuẩn, suy đa chức năng,… Một số biến chứng hiếm gặp khác như rối loạn chức năng đông máu do giảm tiểu cầu (dễ xuất huyết) và tăng nguy cơ ung thư đường mật.

Các phương pháp chẩn đoán sỏi gan

Để chẩn đoán sỏi gan thường có các phương pháp như: chuẩn đoán hình ảnh như siêu âm, chụp cộng hưởng từ mật tụy (MRCP), chụp CT scan và một số xét nghiệm sinh hóa như xét nghiệm công thức máu, chức năng gan (men gan),… trong đó các chẩn đoán hình ảnh học có tính chất quyết định.

- Siêu âm là phương pháp tương đối đơn giản giúp phát hiện sỏi đường mật trong gan với độ nhạy và độ đặc hiệu cao nhưng siêu âm không xác định được hẹp đường mật, xơ gan, áp xe gan, ung thư đường mật.

- Chụp cộng hưởng từ mật tụy (MRCP) giúp chẩn đoán sỏi gan với độ chính xác cao và xác định được những tổn thương đường mật. Tuy nhiên, phương pháp này thực tế thường được chỉ định cho những trường hợp khó, đã phẫu thuật nhiều lần và cần khảo sát những tổn thương đường mật kèm theo.

Điều trị sỏi đường mật trong gan

Tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe, vị trí sỏi, triệu chứng mà bạn gặp phải sẽ có chỉ định điều trị phù hợp. Thông thường các bác sĩ sẽ chỉ định phẫu thuật khi sỏi gan gây triệu chứng đau, vàng da, nhiễm trùng đường mật, dãn hoặc chít hẹp đường mật trong gan.

Các phương pháp điều trị sỏi gan thường được áp dụng gồm:

- Phẫu thuật mổ lấy sỏi: Phối hợp nhiều kỹ thuật như mổ mở ống mật chủ lấy sỏi, dẫn lưu Kehr (nội soi đường mật lấy sỏi). Hoặc mổ nội soi đường mật qua da xuyên gan lấy sỏi. Đây đều là những kỹ thuật khó và phức tạp.

- Phẫu thuật cắt một phần gan: Thường được áp dụng khi sỏi gan gây chít hẹp đường mật, teo nhu mô gan, áp xe gan hoặc ung thư đường mật. Đây thường là giải pháp cuối cùng khi các phương pháp điều trị khác không có hiệu quả. Trong phẫu thuật có thể phối hợp nhiều phương pháp trên cho một bệnh nhân sao cho phù hợp với tình trạng cụ thể của người bệnh.

 Sỏi gan gây khó khăn trong điều trị vì khó can thiệp, dễ tái phát

Sỏi gan gây khó khăn trong điều trị vì khó can thiệp, dễ tái phát

Tuy nhiên, điều trị bệnh sỏi gan cũng khá khó khăn vì có đến khoảng 40 – 50% trường hợp có tiền sử đã phẫu thuật đường mật gây cản trở trong lần phẫu thuật tiếp theo. Sỏi nằm rải rác trong nhu mô gan nên khó lấy hết sỏi và sỏi đường mật trong gan thường hay tái phát. Hơn nữa, không phải trường hợp nào cũng có thể can thiệp lấy sỏi. Vì vậy, về lâu dài cần có giải pháp triệt để hơn những vấn đề do sỏi gan gây ra.

Sỏi gan nên ăn gì, kiêng gì?

Để hạn chế triệu chứng, biến chứngdo sỏi gan gây ra, cần chú ý đến chế độ ăn uống hợp lí như:

- Hạn chế thực phẩm nhiều chất béo (đồ ăn chiên rán, thực phẩm chế biến sẵn, thịt mỡ, phủ tạng động vật, sữa béo,…); các loại  đạm động vật, thực phẩm chứa nhiều đường.

- Lựa chọn những thực phẩm lành mạnh trong rau xanh, hoa quả tươi, chất béo tốt (dầu thực vật, quả bơ, chất béo từ cá), các loại thịt nạc, thịt trắng,…

Ngoài ra, người mắc sỏi gan cần chú ý đến việc ăn chín, uống sôi, tẩy giun định kỳ để phòng ngừa nguy cơ nhiễm khuẩn đường mật. Kết hợp với bài thuốc gồm 8 thảo dược quý: Sài hồ, Hoàng bá (kháng viêm, kháng khuẩn); Diệp hạ châu, Nhân trần, Chi tử, Uất kim (lợi mật, tăng cường chức năng gan); Chỉ xác (kích thích tiêu hóa); Kim tiền thảo (bài sỏi) giúp tăng lưu thông dịch mật, ngăn ngừa sự tích tụ tạo sỏi, bào mòn sỏi dần dần cũng là một lựa chọn phù hợp với nhiều người bệnh.

Kinh nghiệm hỗ trợ trị sỏi mật từ 8 thảo dược quý:

  Phương Linh

*Lưu ý: Những thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định điều trị của bác sĩ.

Các bài viết khác

Bình luận

Viết bình luận

Chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên!