Sỏi mật và sỏi thận - sự khác biệt là gì?

Rất nhiều người thường nhầm lẫn rằng sỏi mật và sỏi thận là giống nhau vì đều là sỏi và có các triệu chứng tương tự nhau. Nhưng thực tế, sỏi thận và sỏi mật lại khác biệt hoàn toàn về nguyên nhân hình thành, thành phần, cách điều trị,...

Sỏi mật có khác gì so với sỏi thận?

Cả sỏi mật và sỏi thận chủ yếu là sự tích tụ của một số thành phần trong dịch mật hoặc nước tiểu ở các cơ quan tương ứng. Sự xuất hiện của sỏi ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của các cơ quan và nhiều biến chứng nguy hiểm. Trong cả hai trường hợp, sỏi cần phải được loại bỏ.

Sỏi mật hình thành như thế nào?

Sỏi mật là những viên sỏi hình thành trong túi mật hoặc đường dẫn mật. Túi mật là một túi có dạng hình quả lê nằm ở bên dưới gan, là nơi dự trữ mật do gan bài tiết ra và co bóp để tống mật qua đường mật vào ruột non để giúp tiêu hóa thức ăn. Dịch mật bao gồm cholesterol, nước, chất béo, protein, muối mật, và bilirubin (sản phẩm chuyển hóa sau khi hồng cầu chết đi), chính sự mất cân bằng của các thành phần trong dịch mật sẽ tạo thành sỏi mật.

Sỏi mật được chia thành 3 loại: sỏi cholesterol, sỏi bilirrubin hoặc sỏi hỗn hợp. Có nhiều yếu tố nguy cơ của sỏi mật cholesterol như: người trên 40 tuổi, phụ nữ sinh đẻ nhiều lần, chế độ ăn giàu chất béo; béo phì, giảm cân nhanh; dùng một số loại thuốc như: thuốc ngừa thai, thuốc hạ mỡ máu; bệnh đường ruột khiến cơ thể không tái hấp thu đường muối mật (bệnh Crohn) và cả do yếu tố di truyền. Những yếu tố nguy cơ hình thành sỏi sắc tố mật thường do nhiễm khuẩn đường mật, bệnh hồng cầu hình liềm, sốt rét hoặc trên nền bệnh lý về gan như xơ gan.

 

Sỏi mật có thể xuất hiện trong túi mật hoặc đường mật

80% trường hợp mắc sỏi mật không có triệu chứng “sỏi im lặng” số còn lại có thể gặp phải những cơn đau hạ sườn phải, khó tiêu, đầy chướng và nhiều biến chứng như: viêm túi mật, viêm đường mật, tắc nghẽn đường mật,... Trường hợp cần thiết, người bệnh cần phải phẫu thuật để loại bỏ sỏi.

Tpcn Kim Đởm Khang – Giải pháp toàn diện cho bệnh sỏi mật giúp cải thiện các triệu chứng đau, đầy chướng, khó tiêu do sỏi mật, bào mòn sỏi hiệu quả. Hãy gọi cho chúng tôi theo số 0962326300 để được tư vấn cụ thể

Sỏi thận và nguyên nhân hình thành

Thận lọc máu để giữ lại các chất cần thiết, đào thải các chất thải qua nước tiểu. Sỏi thận xuất hiện khi các thành phần khoáng chất trong nước tiểu tích tụ lại với nhau thành dạng rắn. Đến nay cơ chế hình thành sỏi thận, sỏi tiết niệu vẫn chưa được làm rõ và có rất nhiều giả thiết liên quan đến vấn đề này.

Các yếu tố nguy cơ tạo sỏi thận – sỏi đường tiết niệu như: tình trạng bão hòa các chất hòa tan trong nước tiểu, tăng nồng độ các chất hoạt hóa và/hoặc giảm nồng độ các chất ức chế kết tinh để tạo thành các tinh thể trong nước tiểu, thể tích nước tiểu giảm, pH nước tiểu kiềm hóa hoặc acid hóa,... Những yếu tố: di truyền, chế độ ăn, béo phì, tuổi tác, giới tính, chất bổ sung canxi, nhiễm khuẩn đường tiết niệu cũng thúc đẩy sự hình thành sỏi thận. Nam giới thường hay mắc sỏi thận hơn nữ giới.

Dựa vào nguyên nhân hình thành và đặc điểm lâm sàng mà sỏi thận được chia thành các loại khác nhau như: sỏi calci, sỏi struvite (magnesium ammonium phosphat) thường do nhiễm khuẩn, sỏi acid uric, sỏi cystin và một số khác hiếm gặp.

Các triệu chứng của sỏi mật và sỏi thận

Mặc dù sỏi mật và sỏi thận ảnh hưởng đến các cơ quan khác nhau nhưng triệu chứng của chúng cũng tương tự nhau. Sỏi mật và sỏi thận đều có thể gây ra:

- Buồn nôn hoặc nôn mửa

- Vã mồ hôi

- Sốt hoặc ớn lạnh nếu bị nhiễm trùng

Những triệu chứng khác biệt giữa sỏi mật và sỏi thận

Cũng như sỏi mật, người bị sỏi thận không gặp nhiều triệu chứng cho đến khi sỏi di chuyển trong thận hoặc đi qua niệu quản. Sỏi thận thường gây nên các triệu chứng như:

- Đau nặng ở bên sườn và lưng

- Đau bụng dưới

- Tiểu buốt hoặc tiểu ra máu (nước tiểu có màu hồng, đỏ hoặc nâu)

- Tiểu đục

- Tiểu dắt

- Nước tiểu có mùi hôi

 

Sỏi thận thường gây đau bên sườn và vùng bụng dưới

Sỏi mật thường gây ra:

- Đau đột ngột tăng lên ở vùng bụng trên bên phải của bạn. Đau có thể lan ra trước ngực hoặc ra sau lưng.

- Cơn đau có thể kéo dài vài phút hoặc đến vài giờ.

- Sỏi mật có thể dẫn đến vàng da, vàng mắt do ứ tắc dịch mật.

Điều trị sỏi mật và sỏi thận như thế nào?

 Dựa vào các tiêu chí sau: vị trí sỏi, kích thước, mật độ của sỏi và chức năng gan, thận,... mà có nhiều phương pháp điều trị sỏi như: điều trị nội khoa hoặc phẫu thuật.

Các phương pháp điều trị sỏi mật:

Nếu sỏi mật có kích thước nhỏ, chưa có triệu chứng thường điều trị nội khoa: theo dõi, thay đổi chế độ ăn hoặc dùng các thuốc tan sỏi. Tuy nhiên, các thuốc tây y làm tan sỏi hầu như không có tác dụng với sỏi sắc tố mật, sỏi kích thước lớn hơn 1.5 cm, thời gian sử dụng kéo dài đến 6 tháng – 1 năm, vì thế, ít được sử dụng trong điều trị.

Nếu sỏi mật kích thước lớn, gây đau thường xuyên và nhiều biến chứng nguy hiểm có thì cần tiến hành thủ thuật hoặc phẫu thuật loại bỏ sỏi như: nội soi mật tụy loại sỏi, phẫu thuật cắt túi mật, nội soi tán sỏi,...  

Các phương pháp điều trị sỏi thận.

Với những sỏi có kích thước lớn hoặc đã có biến chứng thì thường áp dụng các biện pháp như: tán sỏi ngoài cơ thể, tán sỏi qua da, phẫu thuật lấy sỏi…

Những sỏi kích thước nhỏ hoặc chưa gây biến chứng thường được chỉ định điều trị nội khoa: dùng thuốc làm tan sỏi, uống nhiều nước, dùng thuốc giảm đau để cải thiện triệu chứng.

Chế độ ăn cho người mắc sỏi mật và sỏi thận khác nhau như thế nào?

Chính nguyên nhân và bản chất của sỏi khác nhau nên chế độ ăn cho người bệnh mắc sỏi thận và sỏi mật có nhiều điểm khác biệt.

Chế độ ăn cho người sỏi mật:

- Hạn chế các thực phẩm cholesterol như phủ tạng động vật, lòng đỏ trứng, thịt mỡ, thịt đỏ,... nên ăn các loại thịt trắng như cá, gia cầm bỏ da, thịt nạc.

- Ăn nhiều chất xơ trong rau xanh, hoa quả tươi để tránh tăng gánh nặng lên hoạt động gan mật, tốt cho tiêu hóa.

 

Người mắc sỏi mật nên hạn chế những thực phẩm nhiều chất béo

- Bổ sung các thực phẩm giàu vitamin C và nhóm B để tăng chuyển hóa chất mỡ và đường bột. Rau xanh, hoa quả tươi chính là lựa chọn phù hợp trong chế độ ăn của bạn.

- Không nên kiêng chất béo hoàn toàn vì quá ít chất béo cũng thúc đẩy sự hình thành sỏi mật do lúc này dịch mật không được sử dụng thường xuyên mà ứ lại trong túi mật, dễ bị lắng đọng tạo sỏi. Tỷ lệ các chất dinh dưỡng đạm/chất béo/ bột đường ở người mắc sỏi mật nên là 1/0.5/5

- Những thực phẩm, đồ uống có tính kích thích như: cà phê, rượu vang đỏ nếu uống với một lượng vừa phải sẽ tốt cho hoạt động gan mật nhưng nếu sử dụng với lượng lớn lại gây hại cho sức khỏe. Vì thế, người bệnh không nên quá lạm dụng.

Chế độ ăn cho người sỏi thận

- Uống nhiều nước: Nên uống từ 2.5 -3 lít nước mỗi ngày. Uống nhiều nước vừa giúp phòng tránh bị sỏi thận vừa giúp tống xuất những viên sỏi nhỏ nếu có.

- Ăn ít thịt động vật: ăn thực phẩm chứa ít muối, ăn ít các loại thịt. Có thể ăn cá thay cho thịt, tôm cua có thể ăn với lượng vừa phải.

- Thực phẩm chứa can xi: Người mắc sỏi thận hoàn toàn có thể ăn các thực phẩm chứa canxi vì canxi trong thực phẩm ít ảnh hưởng đến sự hình thành sỏi thận nhưng với các chế phẩm bổ sung canxi thì nên thận trọng khi sử dụng.

- Hạn chế những thực phẩm chứa nhiều oxalat như: trà đặc, cà phê, socola, bột cám, ngũ cốc, rau muống.

Sỏi mật và sỏi thận đều là sỏi nhưng giữa chúng có nhiều điểm khác biệt, hy vọng những thông tin trong bài viết sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về 2 loại bệnh này.

Có thể bạn quan tâm:

Kinh nghiệm trị sỏi mật hiệu quả từ 8 thảo dược quý:

 

  Ds Phương Linh

Tham khảo:

http://www.differencebetween.net/science/health/difference-between-gallstones-and-kidney-stones/

https://www.floridamedicalclinic.com/blog/gallstones-vs-kidney-stones-whats-the-difference/

Các bài viết khác

Bình luận

Viết bình luận

Chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên!